Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii....

    Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii. ODPOWIEDZI ARKUSZE TESTY

    Miłosz Skiba

    Echo Dnia Świętokrzyskie

    Echo Dnia Świętokrzyskie

    Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii. ODPOWIEDZI ARKUSZE TESTY

    <b>Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii. ODPOWIEDZI ARKUSZE TESTY</b>

    Rozpoczyna się drugi tydzień matury 2014. W poniedziałek abiturienci piszą maturę z biologii na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Odpowiedzi podamy po zakończeniu egzaminu.
    Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii. ODPOWIEDZI ARKUSZE TESTY

    <b>Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii. ODPOWIEDZI ARKUSZE TESTY</b>

    ZOBACZ ODPOWIEDZI matury 2015 [BIOLOGIA - rozszerzenie] oraz arkusze CKE w serwisie EDUKACJA

    POBIERZ Matura 2014 z biologii [poziom rozszerzony] - ARKUSZ

    POBIERZ Matura 2014 z biologii [poziom podstawowy] - ARKUSZ



    Maturzyści w poniedziałek rano przystąpią do matury z biologii, a po południu do egzaminu z filozofii. Biologia należy do grupy najchętniej wybieranych przedmiotów na maturze, a filozofia do grupy rzadko wybieranych.

    Chęć zdawania egzaminu z biologii zadeklarowało 57,8 tys. maturzystów, czyli około 17 proc.; blisko 30 tys. zadeklarowało chęć zdawania egzaminu na poziomie podstawowym, a około 28 tys. na poziomie rozszerzonym.

    Z kolei egzamin z filozofii chce zdawać 535 abiturientów; 248 zdecydowało się na egzamin na poziomie podstawowym, a 287 - na rozszerzonym.

    Egzamin z przedmiotu do wyboru abiturient zdaje tylko na jednym wybranym przez siebie poziomie.

    ODPOWIEDZI:

    Zadanie 1. (2 pkt)

    Wapń jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka.

    Spośród podanych procesów wybierz dwa, które ulegają zaburzeion przy niedoborze wapnia w organiźmie.

    A) skurcz mięśnia

    B) krzepnięcie krwi

    C) biosynteza białka

    D) wytwarzanie hormonów tarczycy

    E) powielanie informacji genetycznej

    Matura 2014 [BIOLOGIA ODPOWIEDZI] Matura z biologii. ODPOWIEDZI ARKUSZE TESTY

    Zadanie 2. (1 pkt)

    Nukleotyd - B

    Uzasadnienie - związek ten zawiera dwa wiązania wysokoenergetyczne, przy których rozkładzie uwalniana jest energia.

    Zadanie 3. (2 pkt)

    Każdej z wymienionych tkanek przyporządkuj jedno miejsce jej występowania w organizmie człowieka.

    Tkanka

    A) nabłonek rzęskowy - 5

    B) nabłonek jednowarstwowy płaski - 1

    C) tkanka łączna włóknista - 2

    D) chrząstka sprężysta - 3

    Występowanie

    1. pęcherzyk płucny

    2. więzadło stawowe

    3. małżowina uszna

    4. pęcherz moczowy

    5. jajowód


    Zadanie 4. (1 pkt)

    Oceń prawdziwość informacji dotyczących cyklu pracy serca. Wpisz w prawej kolumnie tabeli literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe.

    1. Podczas skurczu przedsionków krew jest wtłaczana do komór, a zastawki półksiężycowate pozostają w tym czasie zamknięte. - PRAWDA

    2. Kurczące się ściany komór podnoszą ciśnienie krwi w ich wnętrzu, co skutkuje zamknięciem zastawek przedsionkowo-komorowych w sercu. - PRAWDA

    3. Skurcz prawej komory powoduje tłoczenie krwi do aorty, a skurcz lewej komory wypycha krew do tętnic płucnych. - FAŁSZ

    Zadanie 5. (2 pkt)

    W celu ustalenia krwi pacjenta dodano próbki jego krwi do surowicy krwi grupy A oraz do surowicy krwi grupy B. W obydwu zestawach zaszła aglutynacja krwinek.

    Określ, jaką grupę krwi miał pacjent. Wyjaśnij wynik badania, uwzględniając obecność przeciwciał w zastosowanych surowicach.

    Grupa krwi pacjenta - AB

    Wyjaśnienie: W błonach erytrocytów pacjenta znajdowały się antygeny A i B, aby zaszła aglutynacja z próbkami krwi z grupy A i B, zawierającymi odpowiednio przeciwciała anty -B i anty-A.

    Zadanie 6. (2 pkt)

    Limfa(chłonka) powstaje jako przesącz z włosowatych naczyń krwionośnych do przestrzeni międzykomórkowych i trafia do naczyń tworzących układ limfatyczny. Swoim składem jest więc zbliżona do osocza krwi, choć w odróżnieniu od niego zawiera nieco większy procent tłuszczu. Wśród elementów morfotycznych zdecydowaną większość stanowią limfocyty.

    Na podstawie powyższego tekstu wymień dwie funkcje, które limfa pełni w organizmie człowieka.

    1 Bierze udział w odpowiedzi immunologicznej.

    2 Bierze udział w transporcie substancji rozpuszczalnych w tłuszczach.

    Zadanie 7. (1 pkt)

    Oceń prawdziwość informacji dotyczących budowy i działania układu oddechowego człowieka. Wpisz w prawej kolumnie tabeli literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe.

    1. Krtań jest narządem wchodzącym w skład układu oddechowego i pokarmowego. - FAŁSZ

    2. Tchawica stanowi fragment dróg oddechowych i jest jednocześnie narządem głosu. - FAŁSZ

    3. Przepona, kurcząc się, opuszcza się w dół, co skutkuje zwiększeniem pojemności klatki piersiowej. - PRAWDA

    Zadanie 8. (1 pkt)

    Na podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, dlaczego bierne palenie powoduje u ludzi pogorszenie wykonywania czynności umysłowych.

    Ponieważ wraz z dymem do płuc dostaje się tlenek węgla (CO), który dyfunduje w pęcherzykach płucnych do krwi, w której stale wiąże się z hemoglobiną (zawartą w erytrocytach), powodując zmniejszenie tlenu dostarczanego do mózgu, co powoduje pogorszenie wykonywania czynności umysłowych.

    Zadanie 9. (3 pkt)

    a) Na podstawie przedstawionych informacji zaznacz rodzaj odporności, którą opisane preparaty pobudzają w organizmie człowieka.

    A) odporność swoista

    B) odporność nieswoista

    C) odporność swoista i nieswoista


    b) Uzasadnij, podając dwa argumenty, że takie preparaty powinno się stosować po konsultacji z lekarzem, chociaż są one dostępne bez recepty.

    1 W razie występowania alergii u osoby przyjmującej takie preparaty, zwiększyłaby się wrażliwość na alergen, co mogłoby być uciążliwe dla danej osoby.

    2 Mogłoby to wywołać odpowiedź autoimmunologiczną, czyli atakowanie własnych komórek przez układ odpornościowy, co mogłoby doprowadzić do ciężkich chorób danej osoby.


    Zadanie 10. (2 pkt)

    W tabeli przedstawiono prędkość przewodzenia impulsów przez włókna nerwowe rdzenne (z osłonką mielinową) o różnej średnicy aksonów.


    a) Na podstawie przedstawionych danych sformułuj wniosek określający zależność między prędkością przewodzenia impulsów nerwowych a średnicą aksonu.

    - im większa średnica aksonu, tym prędkość przewodzenia impulsów przez nie jest większa

    b) Określ, czy włókna nerwowe rdzenne (mające osłonkę mielinową) przewodzą impulsy wolniej, czy - szybciej niż włókna nacie (nieposiadające osłonek). Odpowiedź uzasadnij.

    - szybciej, gdyż obecność osłonki mielinowej umożliwia skokowy przepływ impulsów.


    Zadanie 11. (2 pkt)

    Za ruchy kończyny dolnej w stawie kolanowym odpowiedzialne są mięśnie antagonistyczne, których lokalizację przedstawiono na rysunku A (widok kończyny od przodu) i B (widok kończyny od tyłu).

    a) Określ, które z mięśni przedstawionych na rysunkach A i B, kurcząc się, powodują ruch kończyny wolnej przedstawiony na rysunku C.

    A

    b) Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.

    Mięsień, którego skurcz wywołuje ruch kończyny przedstawiony na rynkunki C, pełni funkcję

    A) zginacza

    B) prostownika

    C) odwodziciela

    D) przywodziciela

    Zadanie 13. (1 pkt)

    Wyjaśnij, dlaczego podczas wysiłku fizycznego zwiększa się wydzielanie glukagonu do krwi.

    Ponieważ mięśnie podczas pracy zużywają glukozę, przez co spada jej stężenie we krwi. Glukagon indukuje hydrolizę glikogenu i przywrócenia odpowiedniego stężenia glukozy we krwi.

    Podczas wysiłku zwiększa się wydzielanie glukagonu do krwi, ponieważ wzrasta zapotrzebowanie energetyczne organizmu. W takich sytuacjach organizm dodatkowo uruchamia rezerwy glikogenu z wątroby.

    Zadanie 14. (2 pkt)

    Wasopresyna, czyli hormon antydiuretyczny (ADH) produkowany przez podwzgórze i uwalniany z tylnego płata przysadki mózgowej, jest ważnym regulatorem bilansu wodnego w organizmie człowieka.

    a) Do miejsc oznaczonych w schemacie literami Ai B przyporządkuj określenia odpowiadające wydzielaniu ADH - zwiększone, zmniejszone - i zapisz je poniżej.

    A) zmniejszone

    B) zwiększone

    b) Podaj, jakie objawy wywoła niedobór hormonu ADH, spowodowany uszkodzeniem komórek tylnego płata przysadki.

    Zadanie 15. (1 pkt)

    Funkcjonowaniu organizmu człowieka jest możliwe dzięki współdziałaniu układów i narządów, czego przykładem może być współpraca układu krwionośnego i wydalniczego. Krew dostarcza do nerek tlen i składniki odżywcze niezbędne do uzyskania energii koniecznej dla zachodzących tam procesów, natomiast w nerkach wytwarzany jest hormon erytropoetyna, którego wydzielanie się zwiększa, gdy we krwi znajduje się zbyt mało tlenu.

    Uzasadnij, podając inny niż w tekście argument, że układ krwionośny i wydalniczy współdziałają w organizmie człowieka.

    Krew kontaktując się z komórkami organizmu odbiera z nich substancje zbędne i szkodliwe, które transportowane są do układu wydalniczego, a ten usuwa je na zewnątrz ciała.


    Zadanie 16. (1 pkt)

    Określ w taki sposób zmienia się kształt soczewki podczas przenoszenia wzroku z przedmiotów bliskich na przedmioty odległe.

    Skupienie wzroku na przedmiotach odległych powoduje rozluźnienie mięśnia rzęskowego, które skutkuje napięciem wiązadeł połączonych z brzegiem soczewki i w efekcie powoduje jej spłaszczenie.


    Zadanie 17. (1 pkt)

    Uporządkuj we właściwej kolejności wymienione poniżej etapy powstawania wrażeń słuchowych. Wpisz w tabelę numery 2-5.

    Drganie błony okienka owalnego oraz drganie płynu wypełniającego wnętrze ślimaka. - 3

    Ruchy rzęsek komórek narządu Cortiego i powstanie impulsu nerwowego. - 4

    Przenoszenie drgań błony bębenkowej na drgania kosteczek słuchowych. - 2

    Przewodzenie fali dźwiękowej przez przewód słuchowy. - 1

    Dotarcie impulsów nerwowych do ośrodków słuchu. - 5


    Zadanie 18. (3 pkt)

    Podaj po jednym przykładzie cech budowy jelita, które są przystosowaniem do:

    1. przesuwania treści pokarmowej: obecne warstwy mięśni gładkich umożliwiają ruchy robaczkowe jelita

    2. trawienia pokarmu: obecne w błonie śluzowej gruczoły produkujące enzymy trawienne

    3. wchłaniania strawionych składników pokarmowych: obecność kosmków jelitowych zaopatrzonych w naczynia krwionośne, do których wchłaniają składniki pokarmowe

    Zadanie 19. (2 pkt)

    a) Określ, który z przedstawionych na schemacie modeli lipoprotein (X czy Y), jest ilustracją HDL. Odpowiedź uzasadnij.

    HDL jest zilustrowany jako X, ponieważ ma zdolność wiązania cholesterolu we krwi

    b) Podaj przykład zalecenia dotyczącego sposobu odżywiania się osoby, u której stwierdzono podwyższony poziom LDL i zbyt niski HDL we krwi.

    osoba taka powinna spożywać tłuszcze pochodzenia roślinnego u tłuszcze pochodzące z ryb, czyli takie, które posiadają więcej kwasów nienasyconych, niż kwasów tłuszczowych nasyconych.


    Zadanie 20. (2 pkt)

    Fenyloketonuria to choroba genetyczna, która może prowadzić do głębokiego upośledzenia umysłowego na skutek gromadzenia się w organizmie fenyloalaniny i pośrednich produktów jej rozkładu. Aby wykryć to schorzenie, jeszcze do niedawna przeprowadzano prosty i tani test Guthriego. Na krążek bibuły pobierano kroplę krwi noworodka, następnie krążki z wysuszoną krwią umieszczano na płytce agarowej z pożywką, która nie zawierała fenyloalaniny. Na takich płytkach hodowano szczep laseczki siennej Bacillus subtilis, bezwzględnie wymagający fenyloanaliny do wzrostu.


    a) Na podstawie powyższych informacji ustal, na którym krążku bibuły (A czy B) znajduje się kropla krwi dziecka chorego na fenyloketonurię. Odpowiedź uzasadnij.

    Na krążku A, ponieważ znajduje się tam więcej fenyloalaniny, która jest niezbędna do wzrostu danego szczepu Bacillus subtilis

    b) Podaj przykład postępowania, dzięki któremu osoby chore na fenyloketonurię mogą uniknąć groźnych konsekwencji tej choroby.

    Oznakowanie produktów spożywczych zawierających fenyloalaninę

    Zadanie 21. (1 pkt)

    Oceń prawdziwość informacji dotyczących witamin. Wpisz w prawej kolumnie tabeli literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe.

    1. Witamina A jest niezbędna do syntezy barwnika wzrokowego. - PRAWDA

    2. Wchłanianie witamin A, D, E i K może być zwiększone przez obecność tłuszczów w pokarmie. - PRAWDA

    3. Kuracja antybiotykiem może spowodować niedobory witaminy C. - FAŁSZ



    Zadanie 22. (2 pkt)

    Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą, w której ciśnienie krwi w spoczynku przekracza wartości graniczne uznane za prawidłowe. Zmiana stylu życia może obniżać wartości ciśnienia tętniczego u osób z ciśnieniem podwyższonym i zapobiegać rozwojowi choroby u osób, które mają do niej skłonności uwarunkowane genetycznie. W leczeniu i profilaktyce choroby nadciśnieniowej zaleca się normalizację masy ciała oraz przestrzeganie odpowiedniej diety.

    Spośród podanych zaleceń żywieniowych wybierz dwa, które mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.


    Zaleca się ograniczyć

    A. ilość spożywanej soli kuchennej (NaCl).

    B. spożycie pokarmów bogatych w błonnik.

    C. spożycie produktów bogatych w witaminy, zwłaszcza witaminę C.

    D. spożycie produktów bogatych w tłuszcze nasycone, zwłaszcza wędlin.

    E. spożycie pokarmów mlecznych, bogatych w związki wapnia i magnezu.


    Zadanie 23. (2 pkt)

    Każdy rodzaj cząsteczki tRNA ma zdolność przyłączania określonego aminokwasu i dzięki sekwencji trzech nukleotydów zwanej antykodonem rozpoznaje komplementarny dla niego kodon mRNA.

    Na schemacie przedstawiono fragment nici mRNA oraz trzy cząsteczki tRNA (A-C), przenoszące aminokwasy zapisane w tym fragmencie (te cząsteczki ułożono w sposób przypadkowy). Strzałką oznaczono kierunek odczytu informacji genetycznej. W tabeli zamieszczono fragment kodu genetycznego.

    a) Ustal, jaka będzie kolejność tRNA, oznaczonych literami A, B i C, przyłączanych w procesie syntezy białka na matrycy mRNA o podanej sekwencji nukleotydów.

    Kolejność tRNA: B, C, A.


    b) Na podstawie tabeli z fragmentem kodu genetycznego zapisz nazwy kolejnych aminokwasów (oznaczonych na schemacie literami X, Y, Z) w powstałym trójpeptydzie. metionina - glicyna - treonina

    Zadanie 24. (2 pkt)

    W układzie grupowym krwi Rh wyróżnia się dwie grupy krwi: Rh+ (obecność w błonie krwinek aglutynogenu D) i Rh- (brak aglutynogenu D w błonach krwinek). Czynnik D dziedziczy się jednogenowo i autosomalnie. W tabeli przedstawiono różne zestawy genotypów rodziców. Allel warunkujący obecność aglutynogenu grupy krwi Rh+ oznaczono literą D, natomiast literą d - allel warunkujący jego brak.

    a) Podaj oznaczenie literowe przypadku (A-E), w którym prawdopodobieństwo wystąpienia konfliktu serologicznego między organizmem matki i dziecka wynosi 100%. - B

    b) Wypisz wszystkie oznaczenia literowe tych przypadków (A-E), w których na pewno nie może wystąpić konflikt serologiczny między organizmem matki i dziecka. - A,C,E

    Zadanie 25. (3 pkt)

    Na schemacie przedstawiono dziedziczenie daltonizmu w pewnej rodzinie.

    Zadanie 26. (1 pkt)

    Oceń prawdziwość informacji dotyczących funkcjonowania ekosystemu. Wpisz w prawej kolumnie tabeli literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe.

    1. Organizmy odżywiające się wyłącznie pokarmem roślinnym należą do konsumentów II rzędu. - FAŁSZ

    2. Dzięki organizmom z różnych poziomów troficznych w ekosystemie możliwe są krążenie energii i przepływ materii. - PRAWDA

    3. Ilość energii przechodzącej na kolejny poziom troficzny ekosystemu jest coraz mniejsza. - PRAWDA

    Zadanie 27. (2 pkt)

    Pole jest ekosystemem sztucznym, którego funkcjonowanie zależy od działalności człowieka. Na schemacie przedstawiono uproszczony model krążenia materii w ekosystemie pola. Przerywanymi liniami oznaczono działania człowieka, które wpływają na ten obieg.

    a) Wymienionym w tabeli sposobom działalności człowieka, wpływającym na obieg materii w ekosystemie pola, przyporządkuj numery, którymi są oznaczone na schemacie.

    5

    1

    3

    4

    2


    b) Wyjaśnij, dlaczego nawożenie gleby jest konieczne do utrzymania prawidłowego obiegu materii w ekosystemie pola, z którego człowiek zbiera plony.

    Zbiór plonów powoduje usuniecie niektórych pierwiastków i związków chemicznych z ekosystemu pola, które są uzupełniane w procesie nawożenia.


    Zadanie 28. (1 pkt)

    Słodkowodna drapieżna ryba bass słoneczny (Lepomis gibbosus) zamieszkuje wody Ameryki Północnej. Do Europy gatunek ten został sprowadzony w 1887 roku z przeznaczeniem do hodowli w stawach parkowych i akwariach, lecz szybko wymknął się spod kontroli i opanował wody otwarte. Obecnie gatunek ten występuje już na całym kontynencie europejskim, nie omija również wód Polski.


    Zaznacz poprawne dokończenie zdania.

    Zwiększenie zasięgu występowania bassa słonecznego na świecie jest wynikiem

    A. restytucji

    B. introdukcji

    C. reintrodukcji

    D. eksterminacji


    Zadanie 29. (2 pkt)

    Metan (CH(4)) należy do grupy tzw. gazów cieplarnianych (szklarniowych) wpływających na zmiany klimatu. Według różnych ocen wpływ metanu na pogłębianie efektu cieplarnianego jest nawet 20-krotnie wyższy w porównaniu z wpływem dwutlenku węgla. Metan produkowany jest głównie przez bakterie, które rozkładają materię organiczną w warunkach niedoboru tlenu. Człowiek przyczynia się do zwiększenia ilości metanu w atmosferze w wyniku wydobywania i spalania paliw kopalnych, hodowli bydła, uprawy ryżu oraz składowania odpadów. W krajach uprzemysłowionych metan stanowi zwykle 15% wszystkich gazów cieplarnianych emitowanych do atmosfery. Coraz częściej przy dużych gospodarstwach hodowli zwierząt oraz przy wysypiskach śmieci budowane są biogazownie, wykorzystujące zbierany biogaz, składający się głównie z metanu, do produkcji energii cieplnej lub elektrycznej.

    Czytaj treści premium w Echu Dnia Plus Radomskim

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (2)

    Dodaj komentarz
    Wszystkie komentarze (2) forum.echodnia.eu

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Polecamy:

    Wideo