Radomscy rekonstruktorzy historyczni odwiedzili miejsca pamięci w powiecie kozienickim

Wojciech Szczepański
Wojciech Szczepański
Rekonstruktorzy na cmentarzu wojennym w Grabowie nad Pilicą. Przy obelisku po lewej Paweł Łuk – Murawski, po prawej Łukasz Uliasz, prezydent Polskiego Czarnego Krzyża. Grupa Rekonstrukcji Historycznej
W sobotę 6 czerwca członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej III Okręgu Policji Państwowej wybrali się na wyprawę śladami pomięci żołnierzy poległych w pierwszej wojnie światowej. A wszystko to w ramach działalności Polskiego Czarnego Krzyża.

Niedaleko Radomia na obszarze obwiedzionym rzekami Wiły i Pilicy w latach 1914 – 1915 toczyły się ciężkie walki pomiędzy armiami Niemiec i Austro - węgier a armią rosyjską. Obecnie teren ten administracyjnie podlega pod powiat kozienicki, gdzie znajduje się ponad piętnaście cmentarzy i zbiorowych mogił żołnierskich.

Szlakiem mogił z pierwszej wojny

O ogromie strat poniesionych przez obie walczące strony podczas pierwszej wojny światowej, świadczą licznie występujące w tym regionie wojenne nekropolie. Niektóre, przez sto lat uległy zniszczeniu i zapomnieniu, jednak większość, pomimo różnych kolei losu, dotrwała do naszych czasów.

Na terenie powiatu kozienickiego cmentarze pierwszowojenne znajdują się między innymi w miejscowościach takich jak: Wysokie Koło, Bąkowiec, Słowiki, Molendy, Żytkowice, Kociołki, Trzebień, Stanisławice, Maciejowice, Świerże Górne, Grabów nad Pilicą czy też Kozienice. Najlepiej z nich zachowane w Grabowie nad Pilicą oraz a Świerżach Górnych, zostały wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków.

- Działalność rekonstrukcyjna, to nie tylko występowanie w mundurach, w naszym przypadku to również gromadzenia pamiątek przeszłości, dokumentów, zdjęć, wyposażenia, jak również poznawanie historii okolicy, docieranie do miejsc zapomnianych oraz czczenie pamięci. Stad nasza „wyprawa zwiadowcza”, która jest przygotowaniem do prac porządkowych na nekropoliach wojennych, w ramach działań statutowych Polskiego Czarnego Krzyża – mówi podkomisarz Paweł Łuk – Murawski, komendant radomskich rekonstruktorów policyjnych.

Cmentarz wojenny w Grabowie nad Pilicą jest miejscem pochówku żołnierzy armii niemieckiej, austriackiej i rosyjskiej poległych i pochowanych w latach 1914 – 1915, walczących w bitwie o Iwanogród /dawna nazwa Dęblina/, czyli „operacji warszawsko – dęblińskiej”, krwawych bojów pierwszej wojny światowej toczonych w centrum dawnych ziem Królestwa Polskiego. Szacuje się, że łącznie na grabowieckim cmentarzu wojennym pochowano przeszło 1500 żołnierzy niemieckich, austriackich i rosyjskich. Znajduje się tam również obelisk z płytą upamiętniającą poległych grabowian w latach wojny polsko-bolszewickiej 1918-1920.

Natomiast na cmentarzu w Świerżach Górnych spoczywa stu czterech żołnierzy austro – węgierskich, niemieckich i rosyjskich, poległych głównie w pomiędzy majem a lipcem 1915 roku, podczas ofensywy wojsk państw centralnych, która wyparła Rosjan z terenów byłego Królestwa Polskiego.

Oddają cześć poległym

Na początku obecnego roku rekonstruktorzy nawiązali kontakt z Polskim Czarnym Krzyżem – Stowarzyszeniem Pamięci, Historii, Kultury i Rozwoju, które dziedziczy oraz kontynuuje działalność przedwojennej organizacji Towarzystwa Opieki nad Grobami Bohaterów – Polskiego Żałobnego Krzyża, instytucji dbającej o mogiły i cmentarze wojenne z okresu pierwszej wojny światowej oraz wojny polsko – bolszewickiej 1920 roku. Dbałość o mogiły a szczególnie cmentarze wojenne, również te zapomniane i zniszczone, to główne cele tej organizacji.

Warto przypomnieć, że w okresie II Rzeczypospolitej działały: Polski Czerwony Krzyż – do spraw humanitaryzmu i opieki medycznej, Polski Biały Krzyż – zajmujący się opieką nad wdowami i weteranami wojennymi oraz wspomniany już Polski Żałobny Krzyż. Ta pierwsza akcja rekonstruktorów będąca rekonesansem, otwiera cykl regularnych wyjazdów na cmentarze wojenne w naszym regionie. Rekonstruktorzy odwiedzili cmentarze w Augustowie, Nowinach, Stanisławicach, Aleksandrówce, Trzebieniu, Maciejowicach koło Brzózy oraz w Świerżach Górnych i Grabowie nad Pilicą, nie zabrakło także wizyty w mauzoleum oraz muzeum w Studziankach Pancernych.

- Okres pandemii spowodował odwołanie imprez, pokazów a nawet uroczystości, w których przez lata czynnie uczestniczyliśmy. Nie znaczy to wcale że zwiesiliśmy naszą działalność, ponieważ są inne formy aktywności, nie tylko mundurowej. Współpraca z Polskim Czarnym Krzyżem, jest właśnie takim działaniem, jest to również oddanie pamięci i szacunku dla historii naszej ziemi. Pamiętajmy, że w byłych armiach zaborczych walczyli Polacy, nie raz nie z własnego wyboru, ginąć za nie swoją sprawę. Z weteranów pierwszej wojny światowej rekrutowali się również pierwsi funkcjonariusz Policji Państwowej – dodaje podkomisarz Paweł Łuk – Murawski, komendant radomskich rekonstruktorów policyjnych.

Czytaj także

Czytaj także

Parki kieszonkowe. Nowość w mieście

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3