reklama

11 listopada 1918 roku w Jędrzejowie: -W mieście panował ogólny entuzjazm, choć byli i tacy, którzy z dystansem patrzyli na te wydarzenia...

alboZaktualizowano 
11 listopada 1918 roku nasza ojczyzna po 123 latach zaborów odzyskuje Niepodległość. Przez lata, Naród Polski nie zapomniał o swojej tożsamości, a nastroje narodowowyzwoleńcze nigdy nie wygasły. Jak ten poniedziałkowy dzień przebiegał w Jędrzejowie? Kto odegrał kluczowe role w walce o Niepodległość? Rozmawiamy z Markiem Godlewskim, regionalistą, pasjonatem historii Jędrzejowa i powiatu jędrzejowskiego.

11 listopada 1918 roku Polska odzyskała Niepodległość, lecz w Jędrzejowie nastroje niepodległościowe były odczuwane dużo wcześniej...
Mieszkańcy Jędrzejowa nigdy nie zapomnieli o swojej ojczyźnie, o tym, że są Polakami. Do tej, odebranej trzema rozbiorami wolności, dążyli w zasadzie już od 1795 roku. Jędrzejowianie byli świadkami wszystkich powstań narodowych. Angażowali się i garnęli do zrywów narodowowyzwoleńczych. Ważną datą dla Jędrzejowa był strajk młodzieży i nauczycieli w miejscowym Seminarium Nauczycielskim w 1905 roku. Uczniowie nie przychodzili na zajęcia, nie godzili się z tym czego ich nauczano. To wydarzenie było jednym z przyczynków, że w szkole oficjalnie przywrócono naukę języka polskiego. Kolejne wydarzenia, które świadczyły o zbliżającej się wolności, to wejście do Jędrzejowa patrolu Bieliny, wysłanego przez Józefa Piłsudskiego w celu zbadania sytuacji militarnej ziemi jędrzejowskiej, która w tym okresie znajdowała się pod okupacją rosyjską. Następnym wydarzeniem było wejście I Kompani Kadrowej wraz z Józefem Piłsudskim do Jędrzejowa w 1914 roku.

Nadchodzi 11 listopada 1918 roku. Jak ten dzień wyglądał w Jędrzejowie?
11 listopada 1918 roku rozpoczął się bardzo spokojnie. Tego dnia na terenie miasta pojawia się oddział Polskiej Organizacji Wojskowej na czele której stał Kacper Niemiec. Polscy żołnierze, którzy byli w organizacji idą do budynku urzędu starostwa, które wówczas mieściło się przy rynku. W urzędzie stacjonowała Kompania Wojsk Austriackich, na czele której stał austriacki oficer, ale sama kompania składała się z około 50-60 polskich żołnierzy. Polska Organizacja Wojskowa wchodząc do urzędu poinformowała, że powstało Państwo Polskie, że odzyskaliśmy Niepodległość. Stacjonujący tam żołnierze oddali broń i podporządkowali się organizacji. Wśród mieszkańców Jędrzejowa panował niezwykły entuzjazm. Ludzie cieszyli się, wychodzili na ulice, panowała ogólna euforia. Oczywiście, byli również tacy, którzy podchodzili do tych wydarzeń z dużym dystansem. Co ciekawe, do tej grupy należała ważna dla Jędrzejowa postać - ksiądz Stanisław Marchewka.

Kto odegrał najważniejsze role w odzyskiwaniu wolności na terenie Jędrzejowa?
7 listopada 1918 roku w Lublinie utworzony został Tymczasowy Rząd Ludowy, który przejął władzę nad austriacką strefą okupacyjną, również nad powiatem jędrzejowskim. Tego dnia, stanowisko komisarza ludowego na nasz powiat otrzymał Andrzej Waleron z Sudołu - działacz ludowy (wcześniej nauczyciel), który dość szybko przejął kontrolę nad miastem. Obok niego struktury administracyjne w mieście budowali między innymi: Julian Jachimowski - dowódca Straży Obywatelskiej, Józef Kruk - skarbnik Komendy Powiatowej Polskiej Organizacji Wojskowej, Kacper Niemiec - człowiek odpowiedzialny za szkolenie wojsk, członków Polskiej Organizacji Wojskowej, Feliks Przypkowski, Gabriel Czerwik, Aleksander Kaczanowski, pan Wielowiejski z Lubczy, młodzież Seminarium Nauczycielskiego i wielu innych.

A kobiety?
Oczywiście nie można zapomnieć o niezwykłej i pełnej poświęcenia pracy kobiet. Piękną kartę historii Jędrzejowa zapisały: Tekla Dulińska - zwana Ciotką Teklą, pani Smagłowska i Zofia Przypkowska. To te kobiety dbały o to, aby naszym żołnierzom nie zabrakło jedzenia, bielizny, mundurów. Stworzyły stołówkę, szyły mundury. Tekla Dulińska prowadziła kiosk z trafiką - sprzedawała tytoń. Wszystko co zarobiła przeznaczała na działalność Polskiej Organizacji Wojskowej. Około 1920 roku zakłada - również z własnych pieniędzy - wojenny szpital w Jędrzejowie. Ciotka Tekla, podobnie jak pozostałe panie, były wielkimi patriotkami.

POLECAMY: ROZMAITOŚCI

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3