Gmina Nowiny – wyzwania dla samorządu

Materiał informacyjny Gminy Nowiny
W wydarzeniach sportowych chętnie uczestniczą dzieci i dorośli.
W wydarzeniach sportowych chętnie uczestniczą dzieci i dorośli.
Udostępnij:
27 maja przypada Dzień Samorządu Terytorialnego ustanowiony w rocznicę pierwszych demokratycznych wyborów samorządowych. O tym, czym jest samorząd terytorialny i jakie czekają na niego wyzwania, rozmawiamy z Sebastianem Nowaczkiewiczem, wójtem gminy Nowiny, która zajęła pierwsze miejsce w dwóch kategoriach w Rankingu Gmin Województwa Świętokrzyskiego organizowanym przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej we współpracy z Urzędem Statystycznym.

Panie wójcie, czym jest samorząd terytorialny?

SN: Samorząd terytorialny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnej do kierowania i zarządzania swoimi sprawami. To taka forma samoorganizacji społeczeństwa, dzięki której w latach 90-tych nastąpił rozwój nowego ustroju politycznego, ekonomicznego i społecznego. Niestety, dla wielu osób to termin zupełnie niezrozumiały, dlatego w Nowinach prowadzimy w tym zakresie akcję informacyjną, która ma służyć nie tylko pogłębianiu wiedzy, ale także realnemu zaangażowaniu mieszkańców. W tym celu opracowaliśmy przyjazny raport o stanie gminy, który w wersji dla dzieci i młodzieży prezentujemy uczniom, regularnie też spotykam się z mieszkańcami on-line, by wyjaśnić im, jak funkcjonuje samorząd terytorialny. Ma to o tyle znaczenie, że świadome społeczeństwo chętniej bierze udział nie tylko w wyborach, ale także innych formach zaangażowania w życie gminy.

Jakie są obowiązki samorządu?

SN: W ustawie o samorządzie gminnym określono zadania własne gmin. Na samorządy nałożone zostało mnóstwo tematów, m.in. z zakresu ochrony zdrowia, edukacji, polityki społecznej, kultury czy ochrony dziedzictwa narodowego. Realizujemy także zadania zlecone z zakresu administracji publicznej. To naprawdę ogromne wyzwanie, któremu musimy sprostać na co dzień.

Wspominał Pan o wyzwaniach, więc może przy nich zostańmy. Z jakimi wyzwaniami mierzyły się samorządy na przestrzeni ostatnich miesięcy?

SN: Pandemia COVID-19 w sposób znaczący zdeterminowała nasze życie społeczne i gospodarcze na przestrzeni minionych kilkunastu miesięcy. Zmuszeni byliśmy zmienić sposób pracy, komunikacji oraz edukacji. Miało to ogromny wpływ na samorządy, które w lepszy czy gorszy sposób sobie z tym poradziły. W gminie Nowiny obsługiwaliśmy mieszkańców nieprzerwanie przez cały okres pandemii, a z mieszkańcami komunikowaliśmy się za pośrednictwem mediów społecznościowych i strony internetowej. W tym czasie udało nam się zorganizować kilka debat i konsultacji dotyczących ważnych dla lokalnej społeczności spraw.

Co czeka samorządy w najbliższym czasie?

SN:

Z pewnością wyzwaniem będzie zorganizowanie społeczności ukraińskiej pobytu w naszym kraju na dłuższy czas. Nie chodzi tylko o wypłatę świadczeń, ale przede wszystkim pomoc w zakwaterowaniu, znalezieniu pracy, nauce w szkole czy rozwiązywaniu problemów. Mamy nadzieję, że odnajdą tu, choć na chwilę, swój nowy dom i będą się tu czuć bezpiecznie.
Od wielu lat mamy do czynienia z niejasnym prawem, niespójnymi jego interpretacjami przez organy nadzoru czy sądy. Problemem będzie post-covidowa sytuacja finansowa wielu gmin, które straciły wpływy z tego powodu. Ma to szczególne znaczenie w kontekście nakładania na gminy nowych obowiązków przez administrację centralną, co nie zawsze idzie w parze z środkami finansowanymi na ten cel. Mowa tu choćby o oświacie, na którą gmina Nowiny uzyskuje subwencję oświatową w wysokości niespełna 50% ponoszonych kosztów.

Zmniejszenie stawki PIT, zwolnienie osób do 26. roku życia z płacenia podatku czy podwyższenie kosztów uzyskania przychodów to z jednej strony działania proobywatelskie, ale faktycznie zmniejszają inwestycje planowane w gminach i uderzające w konsekwencji w mieszkańców. W przypadku naszej gminy istotne znaczenie ma również tzw. janosikowe, które każdego roku musimy przekazywać do budżetu państwa. To niebagatelna kwota 2,5 mln zł, które moglibyśmy wydać np. na usunięcie niebezpiecznych odpadów z terenu gminy.

Jaki jest koszt ich usunięcia?

SN: Do chwili obecnej wywieziono i unieszkodliwiono 733 Mg odpadów, w tym 682 Mg odpadów niebezpiecznych magazynowanych nielegalnie przez spółkę UNIPOLIS Sp. z o. o. Wartość brutto wykonanego zadania wyniosła 5,6 mln zł. Już teraz wiemy, że za umowną kwotę nie uda się wywieźć wszystkich odpadów. Pozostanie około 180-200 Mg odpadów do usunięcia, na które musimy wygospodarować kolejne środki finansowe.

Ochrona środowiska to dość ważne zagadnienie dla samorządów?

SN: Oczywiście, chyba jedna z najważniejszych, nawet, jeśli na co dzień nie dostrzegają tego mieszkańcy. Pamiętać bowiem należy, że, zostając wójtem czy radnym, nie ma możliwości zrealizować tego, co chce się zrealizować w ciągu jednej kadencji. Konsekwencje niektórych działań będą widoczne za wiele lat i o tym należy pamiętać, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska. Priorytetem dla samorządów powinno być zagrożenie klimatyczne oraz walka z zanieczyszczeniem powietrza, istotną kwestią jest wprowadzenie niskoemisyjnych środków transportu.

Zdaje się, ze w tym zakresie gmina Nowiny podjęła już wiele działań…

SN: Nowiny, jako pierwsza gmina w województwie świętokrzyskim, wprowadziły bezpłatną komunikację gminną. Wprowadzona w listopadzie 2020 r. linia Zawada – Nowiny – Kowala cieszyła się dużą popularnością. W ubiegłym roku skorzystało z niej 20.140 osób, co daje średnią 55 osób dziennie. Autobusy kursują 10 razy w każdym kierunku w dni powszednie, a także w soboty i niedziele.

Dofinansowujemy wymianę źródeł ciepła w domach jednorodzinnych od 2017 r. W ubiegłym roku wsparliśmy 49 gospodarstw domowych na łączną kwotę 168 tys. zł. Łącznie od początku realizacji programu wypłaciliśmy 192 dofinansowania na kwotę niemal 600 tys. zł.

Warto mieć świadomość, ze nasza gmina jest skanalizowana i zwodociągowana niemal w 100%, każdego roku realizujemy też szereg proekologicznych inwestycji, takich jak termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej, wymiana oświetlenia ulicznego na ledowe czy montaż fotowoltaiki i pomp ciepła na posesjach mieszkańców.

A jakie plany macie w tym zakresie na przyszłość?

SN: Już wkrótce rozpoczniemy realizację czwartego etapu modernizacji oświetlenia ulicznego, dzięki czemu cała gmina będzie wyposażona w oświetlenie LED. Chcemy uporządkować gospodarkę odpadami, by na jak najwyższym poziomie zapewnić poziom segregacji, a tym samym obniżyć koszty funkcjonowania systemu. Temu samemu będzie służyła edukacja ekologiczna mieszkańców w zakresie gospodarowania odpadami i ochrony środowiska. Zadbamy o poprawę jakości powietrza w gminie - wywierając presję na zakłady przemysłowe działające na terenie gminy chcemy ograniczyć ich negatywne oddziaływanie na środowisko. Wspierając mieszkańców w działaniach proekologicznych planujemy wesprzeć ich finansowo nie tylko w wymianie pieców węglowych, ale także w zakupie pomp ciepła czy fotowoltaiki.

Istotnym problemem w skali całego kraju jest fakt, że dążymy do zeroemisyjności, tymczasem od wielu miesięcy borykamy się z ogromną podwyżkę cen gazu. Tą kwestię należy rozstrzygnąć na poziomie krajowym, w innym przypadku żadne systemy zachęt ze strony gmin nie będą miały sensu.

A w innych dziedzinach? Jaka jest obecnie sytuacja gminy?

SN: Od wielu lat prowadzimy konsekwentnie działania, których celem jest wzrost atrakcyjności gminy Nowiny dla jej mieszkańców, przedsiębiorców oraz turystów. Zrównoważony rozwój przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska naturalnego i uwzględnieniu potrzeb mieszkańców stanowi priorytet wpisany w Strategię Rozwoju Gminy. W gminie Nowiny po prostu dobrze się żyje – szkoła z szeroką ofertą zajęć dodatkowych, przychodnia, rozbudowana infrastruktura sportowa, atrakcje kulturalne, bezpłatna komunikacja publiczna, dobre drogi i rozbudowana sieć wod-kan, a wokół łąki, rzeki i lasy – czego chcieć więcej. Wymiernym tego skutkiem nie jest miejsce w rankingach, choć i tu mamy się czym pochwalić, ale fakt, ze coraz więcej osób chce tu mieszkać. Rozwija się budownictwo wielorodzinne i jednorodzinne, a przedsiębiorcy przenoszą swoja działalność do naszej gminy.

Wracając do tematu, od którego zaczęliśmy – w jaki sposób gmina Nowiny zabiega o zaangażowanie mieszkańców?

SN: Jeżeli chodzi o sprawy proceduralne, to organizujemy konsultacje społeczne przewidziane przepisami prawa. Mieszkańcy mogą założyć inicjatywę lokalną, co pozwala na realizację ich oczekiwań w zakresie inwestycyjnym. Funkcjonuje tu także fundusz sołecki i obywatelski realizujące potrzeby mieszkańców. To ważne dla nich inwestycje, na które przeznaczamy rocznie niemal pół miliona złotych. Szczególnie istotne są dla nas inicjatywy organizacji pozarządowych. Działając w oparciu o program współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego dotujemy działalność organów, będących głosem społeczeństwa i realizujących jego potrzeby. W 2021 r. przekazaliśmy łącznie 420 tys. zł na wsparcie organizacji pozarządowych.

Czego życzyć Panu w Dniu Samorządu Terytorialnego?

SN: Dzień samorządowca to święto każdego z nas, kto pracuje dla samorządu i poświęca mu się sercem, duszą i umysłem. Chciałbym komfortu pracy na co dzień, związanego ze stabilną sytuacją finansową i prawna samorządów, a także rosnącego zaangażowania lokalnej społeczności w sprawy gminy.

Dziękuję za rozmowę.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Więcej informacji na stronie głównej Echo Dnia Świętokrzyskie
Dodaj ogłoszenie