Jarosław Karyś: Na dawnej wsi dożynki to było wielkie święto

Mateusz DudekZaktualizowano 
Archiwum
Druga połowa sierpnia to czas gdy rolnicy świętują zebranie plonów z pól podczas dożynek. O historii tradycji jaką są dożynki, świętowaniu przed laty i najważniejszym symbolu porozmawialiśmy z Jarosławem Karysiem, zastępcą dyrektora Muzeum Wsi Kieleckiej.

Plony zebrane z pól, dożynki czas zacząć. Jak daleko sięga tradycja dożynek?
- Zakończenie żniw zawsze kończyło świętowanie. W różnych częściach Polski zwane ono było, okrężnem, dożynkami, wyżynkami, obrzynkami lub wieńcem. Źródła historyczne wskazują, że zwyczaj ten sięga co najmniej XVI wieku. Były organizowane zwykle we wrześniu, a jeśli pogoda dopisała 15 sierpnia w dniu Święta Matki Boskiej Zielnej.

Jak wyglądały staropolskie dożynki?
- Na dawnej wsi było to wielkie święto. Właściciele majątków ziemskich i bogaci gospodarze zapraszali na zabawę połączoną z poczęstunkiem wynajętych żniwiarzy. Ci w dożynkowym pochodzie przynosili gospodarzowi przygotowany wcześniej wieniec dożynkowy zwany także plonem. Gospodarze przyjmowali dary, dziękowali za pracę. Rozpoczynały się tańce i wspólna zabawa. Ten piękny zwyczaj można obejrzeć w Parku Etnograficznym w Tokarni podczas Święta Chleba, na które w tym roku zapraszamy 8 września.

Wieniec dożynkowy jest najważniejszym atrybutem święta plonów, a jak było kiedyś?
- Nic się w tym względzie nie zmieniło. Na dawnej wsi wieniec dożynkowy także był najważniejszym symbolem zakończenia żniw. Jego przygotowaniem zajmowały się żniwiarki. Wplatały do wieńca kłosy zebrane z tzw. „przepiórki”, tak nazywano ostatnią kępę zboża zostawianą w tym celu przez żniwiarzy na polu. Wieniec wito z niemłóconych kłosów zbóż: pszenicy, żyta, owsa i jęczmienia. Strojono go dodatkowo owocami jarzębiny, kaliny, jabłkami oraz polnymi kwiatami. Ówczesne wieńce miały różny kształt. Były takie, które przypominały okazały snop, inne bukiet ze zbóż. Od góry był on wiązany krajką, a do środka wkładano owoce i warzywa.

Współczesne wieńce dożynkowe to niemal dzieła sztuki.
- To prawda, budzą zachwyt. Przygotowują je znakomite twórczynie ludowe, panie z Kół Gospodyń Wiejskich. Przygotowywanie wieńców dożynkowych, to umiejętność przekazywana z pokolenia na pokolenie. Na polskiej wsi ta tradycja przetrwała przez wieki, dzięki wytrwałości i poszanowaniu tradycji ich mieszkanek. Współczesne wieńce są wzbogacane o elementy religijne i patriotyczne. Zdobią je wyklejone z ziaren hostie, serca, herby miast i Polski.

Przez wieki zmienił się także sposób obchodzenia dożynek.
- Zmienili się organizatorzy dożynek oraz sposób świętowania, lecz w tradycji od wieków pozostał zwyczaj, aby wieniec dożynkowy przed przekazaniem go gospodarzowi został uroczyście zaniesiony do kościoła i postawiony przed ołtarzem. Poeta Wespazjan Kochowski w XVII wieku pisał: „Panie! Za to dziękować Ci trzeba, żeś gębie mojej dał dostatek chleba”.

POLECAMY RÓWNIEŻ:

Największy aquapark w regionie już na finiszu


Czy mógłbyś zostać handlowcem? Test

Ruszyła budowa wielkiej tężni solankowej w Busku


Najbardziej absurdalne i najśmieszniejsze podatki


Ile zarabiają Polacy? Sprawdź, czy wiesz!


Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3