Szopka bożonarodzeniowa 2021. Najpiękniejsze szopki w Europie: Włochy, Hiszpania, Czechy. Szopki z całego świata można oglądać też w Polsce

Monika Golonka
Monika Golonka
26.12.2016 Warszawa, plac Krasińskich, żywa szopka
26.12.2016 Warszawa, plac Krasińskich, żywa szopka Szymon Starnawski /Polska Press/Archiwum
Udostępnij:
Szopka bożonarodzeniowa to nieodłączny element świąt. Tradycja ta popularna jest nie tylko w Polsce, ale także m.in. we Włoszech, Hiszpanii i Czechach. Aby zobaczyć szopki z całego świata, nie trzeba jednak wyjeżdżać za granicę. Imponującą wystawę stajenek betlejemskich z całego świata znajdziemy w jednym z polskich muzeów.

Spis treści

Wielkimi krokami zbliżają się Święta, a wraz z nimi wydarzenia, które mają umilić nam czas oczekiwania na Boże Narodzenie i wprowadzić w świąteczny nastrój.

W ubiegłym roku wiele z nich nie mogło się odbyć ze względu na pandemię. Wygląda jednak na to, że w 2021 r. sytuacja epidemiczna nie utrudni aż w takim stopniu organizacji świątecznych aktywności.

Otwarcie zapowiadają już wioski świętego mikołaja w całej Polsce, kolejne miasta przygotowują się też do organizacji jarmarków świątecznych. Ważną, szczególnie w Polsce, tradycją świąteczną są też szopki bożonarodzeniowe.

Szopka bożonarodzeniowa

Tradycja tworzenia szopek bożonarodzeniowych wywodzi się z ludowych jasełek i obnośnych teatrzyków kukiełkowych. Te z kolei wzorowały się na średniowiecznych misteriach kościelnych.

Odmianą szopki bożonarodzeniowej jest żywa szopka, w której zamiast figur mamy żywe zwierzęta, a zamiast rzeźb przedstawiających świętą rodzinę, występują ludzie.

Pierwszą żywą szopkę stworzył św. Franciszek z Asyżu w wigilię Bożego Narodzenia 1223 r. we włoskim Greccio, by w ten sposób przybliżyć wiernym nauki kościoła. Po jego śmierci zakonnicy kontynuowali tradycję, która później zyskała popularność w innych regionach Europy.

Dzisiejsza szopka, nazywana też żłóbkiem czy stajenką betlejemską, najczęściej ma formę makiety lub dioramy (tzn. obrazu malowanego na przezroczystej tkaninie lub matowym szkle z obu stron, dającego złudzenie trójwymiarowości), może być miniaturowa lub rzeczywistej wielkości.

W każdej szopce zobaczymy małego Jezusa, Marię i Józefa, trzech króli (najczęściej w szopkach ukazywany jest właśnie moment ich przybycia), pasterzy oraz zwierzęta - bydło, osiołka i owce. Często pokazuje się również gwiazdę betlejemską i anioły. Poza elementami wspólnymi, szopki bożonarodzeniowe różnią się wyglądem w zależności od regionu świata, z którego pochodzą.

Szopki bożonarodzeniowe wystawiane są na ulicach i w innych miejscach publicznych, a także w domach. W Polsce można je oglądać przede wszystkim w kościołach, gdzie są nieodłącznym elementem wystroju w okresie Świąt Bożego Narodzenia. Poza Polską szopki są bardzo popularne we Włoszech, gdzie nazywa się je presepio, oraz w Hiszpanii - tam nazywane są one belén.

Szopki bożonarodzeniowe z różnych krajów świata można zobaczyć w Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi w województwie podkarpackim. W muzeum znajduje się ogromny zbiór szopek, a najstarsze z nich liczą przeszło sto lat.

Szopka bożonarodzeniowa Watykan

Najsłynniejszą szopką bożonarodzeniową jest ta wystawiana w Watykanie, na placu Świętego Piotra. Tradycję ustawiania szopki w tym miejscu zapoczątkował Jan Paweł II w 1982 r.

Każdego roku w Watykanie prezentowana jest inna szopka, a jej forma nie raz wzbudzała już kontrowersje, a nawet oburzenie. Tak było m.in. w 2020 r. Ceramiczne posągi wykonane przez artystów z Abruzji nie przypadły do gustu odwiedzającym pl. Świętego Piotra. W mediach pojawiały się komentarze, że rzeźby - bardziej niż Świętą Rodzinę - przypominały postacie filmowe, żołnierzy czy kosmonautów.

Szopka w Watykanie odsłaniana jest w pierwszej połowie grudnia (w 2020 r. szopkę zaprezentowano 11 grudnia), w tym samym momencie podświetlana jest też choinka na pl. Świętego Piotra. Drugą watykańską szopkę można oglądać w Bazylice Świętego Pawła.

Szopka neapolitańska

Szopka neapolitańska jest we Włoszech tak znana, jak w Polsce szopki krakowskie. Są wystawiane od XIII w., wykonane najczęściej z terakoty, korala lub muszli. Święta rodzina prezentowana jest na tle Neapolu lub okolicznych krajobrazów, a cała szopka mocno nawiązuje do codziennego życia. Poza Jezusem, Marią i Józefem są tam figury zwykłych ludzi wykonujących swoje obowiązki, w otoczeniu przedmiotów codziennego użytku.

Szopka bożonarodzeniowa w Hiszpanii

Tradycja stajenek betlejemskich silnie zakorzeniona jest również w Hiszpanii. W okresie Świąt szopki bożonarodzeniowe można znaleźć w hiszpańskich domach i w miejscach publicznych. Zwyczaj nakazuje, by każdego roku do domowej szopki dołożyć nową figurkę.

W Alicante w 2020 r. stanęła największa szopka betlejemska na świecie. Gigantyczne figury Świętej Rodziny zostały wpisane do księgi rekordów Guinnessa w kategorii atrakcji turystycznych.

W Madrycie można zobaczyć bardziej tradycyjne, zabytkowe szopki. Do najbardziej znanych należy szopka, a właściwie fragmenty XVIII-wiecznej szopki, przywiezione z Neapolu przez Marię Amalię Wettyn. Każdego roku, w Święta, można oglądać je w Pałacu Królewskim.

Równie znana jest szopka Belen de Coral, którą można oglądać w klasztorze Descalzas Reales w Madrycie. Pochodzi z XVI w., a jej figury zostały wykonane z koralu, srebra i brązu.

Z kolei w Katalonii bardzo popularny jest osobliwy zwyczaj umieszczania w bożonarodzeniowych szopkach figurki El Caganer. Ma ona przynieść szczęście i powodzenie w nowym roku. Jak wygląda tradycyjna figurka el caganer, można zobaczyć na zdjęciu poniżej.

Szopka bożonarodzeniowa Czechy

Tradycja szopek bożonarodzeniowych znana jest również w Czechach. W Muzeum Szopek w miasteczku Třebechovice pod Orebem można obejrzeć ponad 400 stajenek betlejemskich, które powstały między XVIII a XX w. Najbardziej znaną jest Třebechovice's Bethlehem

MartinMerinsky - Own work/CC BY-SA 4.0
MartinMerinsky - Own work/CC BY-SA 4.0MartinMerinsky/CC BY-SA 4.0
Okazje

Korzystne przeceny laptopów na święta

Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyspa zamieszkała przez dzikie plemię

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Echo Dnia Świętokrzyskie
Dodaj ogłoszenie