Uroczyście i z rozmachem. Tak kielczanie świętowali 3 maja w latach 1918 – 1939

Tomasz Trepka
Pierwsze legalne obchody upamiętniające uchwalenie Konstytucji 3 maja w Kielcach w 1916 roku, Fotopolska.eu
Z udziałem władz cywilnych, wojskowych, organizacji i młodzieży. Mieszkańcy międzywojennych Kielc chętnie i tłumnie brali udział w uroczystościach upamiętniających uchwalenie Konstytucji 3 Maja do wybuchu II wojny światowej.

Pomimo licznych zabiegów rosyjskiego zaborcy, kielczanie nigdy nie zapomnieli o tradycjach patriotycznych i niepodległościowych. Jak pisał historyk doktor Jan Główka podtrzymywano je w obecnej stolicy województwa świętokrzyskiego przede wszystkim dzięki dwóm osobom. Pierwszą z nich był Tomasz Zieliński – naczelnik powiatu kieleckiego, który gromadził wiele dzieł sztuki, w tym również te związane z historią Polski. Drugą postacią zasłużoną w upamiętnienie rocznic narodowych był Tadeusz Włoszek, kustosz Muzeum Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Uroczyście i z rozmachem. Tak kielczanie świętowali 3 maja w latach 1918 – 1939
Fotopolska.eu

Pierwsze obchody upamiętniające uchwalenie konstytucji miały miejsce w Kielcach 3 maja 1916 roku. Po wyjściu Rosjan z Kielc rocznice narodowe było można obchodzić oficjalnie. Gromadziły one wielu kielczan, zarówno zwykłych obywateli miasta, jak i zasłużonych oraz kielecką młodzież.

Od 1919 roku obchody Konstytucji 3 Maja stały się oficjalnym świętem państwowym. Najważniejszym miejscem obchodów, podobnie jak w okresie I wojny światowej, był park miejski i okolice pomnika Stanisława Staszica.
Po zamachu majowym w 1926 roku zaniechano uroczystości w kieleckim parku. Przeniosły się one do centralnych części miasta. Towarzyszyły im uroczyste msze święte w kieleckiej Katedrze, defilady wojskowe oraz akademie w Teatrze Polskim przy ulicy Sienkiewicza. Podczas obchodów wzywano do tymczasowego zawieszenia kłótni i zaprzestania sporów politycznych.
W latach trzydziestych XX wieku ważnym obchodów był 3 – Majowy Bieg Narodowy. Odbywał się on w różnych kategoriach wiekowych, a miejscem startu był plac Wolności. Towarzyszyły mu inne zawody sportowe – bieg o nagrodę starosty, wyścig kolarski czy wydarzenia organizowane przez Motocyklowy Klub Związku Strzeleckiego.

W 1935 roku 3 maja w Kielcach odgrywano hymn państwowy z wieży strażackiej przy ulicy Leonarda. Po mszy świętej w kościele garnizonowym, na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego (Rynku) miała miejsce część oficjalna. Przemówieniom towarzyszyły wystąpienia władz, chórów i orkiestry wojskowej. Natomiast popołudniu w kieleckim parku odbył się koncert, a wieczorem świętowano w kasynie oficerskim i świetlicy kolejowej, gdzie zbierano datki na rzecz Ligi Morskiej i Kolonialnej.

Szczególnie podniosły charakter miały ostatnie przed wojną obchody trzeciomajowe. W 1939 roku Kielce były udekorowane chorągwiami państwowymi, portretami marszałków Józefa Piłsudskiego, Edwarda Rydza – Śmigłego oraz prezydenta Ignacego Mościckiego. W nabożeństwie w kieleckiej Katedrze wzięli udział liczni przedstawiciele władz cywilnych i wojskowych, organizacji, stowarzyszeń oraz młodzieży. Przedpołudniową część obchodów zakończyła defilada z udziałem mieszkańców miasta. W wielu instytucjach, przedsiębiorstwach, szkołach odbywały się okolicznościowe spotkania i akademie. W Kamieniołomach Państwowych w Zagnańsku zorganizowano zawody strzeleckie, a w samym mieście rozpoczął się II etap zawodów motocyklowych „Sto mil po Polsce” na trasie Stryj – Kielce – Poznań.

W okresie okupacji niemieckiej, 3 maja nie można było obchodzić. Podobnie było po 1945 roku, kiedy komuniści wykreślili ten dzień ze świąt narodowych. Został on przywrócony w 1990 roku.

Szykuje się rozpad koalicji?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3