Zespół naukowców z SGGW w walce z agresywnym rakiem piersi

Materiał informacyjny SGGW
prof. dr hab. Magdalena Król – kierownik Samodzielnej Pracowni Biologii Nowotworu Instytutu Biologii SGGW
Naukowcy ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie pracują nad testem diagnostycznym, który ma za zadanie wspomóc walkę z potrójnie ujemnym rakiem piersi – najbardziej agresywnym spośród wszystkich. Byłaby to wreszcie ogromna szansa dla części chorych i krok ku medycynie spersonalizowanej, zdecydowanie skuteczniejszej od terapii aktualnie dostępnych w Polsce.

Potrójnie ujemny rak piersi

O raku piersi mówi się coraz więcej i coraz większa jest wiedza na jego temat. Przede wszystkim istnieje kilka podtypów tej choroby (w praktyce klinicznej dzielony jest na trzy podtypy), które różnią się cechami morfologicznymi, genetycznymi oraz przebiegiem, ale też determinują rodzaj stosowanej terapii. Jednym z podtypów jest potrójnie ujemny rak piersi (TNBC – triple-negative Brest cancer), który jest bardzo agresywną odmianą – szybko rośnie, szybko daje przerzuty i szybko nawraca. Choruje na niego ok. 10% wszystkich pacjentek z rakiem piersi. Charakteryzuje się brakiem ekspresji trzech receptorów: estrogenowego, progesteronowego oraz receptora typu drugiego ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu (HER2 – human epidermal growth factor receptor 2) odpowiadającego za prawidłowy rozwój komórki (lub brakiem nadmiernej ekspresji tego receptora). Sprawia to, że skuteczność leczenia jest bardzo niska, a rokowania niekorzystne. Nie można zastosować hormonoterapii ani leczenia, dla którego punktem zaczepienia jest receptor HER2. Ponadto, TNBC trudno zdiagnozować we wczesnym stadium, ponieważ jest słabo wykrywalny w mammografii. Chorują na niego najczęściej młode kobiety. To najgorsza odmiana raka piersi, gdyż pacjentki z potrójnie ujemnym rakiem piersi z uwagi na stwierdzany brak ekspresji receptorów ER, PR oraz HER2 nie mają wskazań do leczenia ukierunkowanego przeciwko receptorowi HER2 oraz hormonoterapii, które w innych grupach chorych z tym nowotworem są powszechnie wykorzystywane i korzystnie wpływają na poprawę wyników leczenia. Dlatego tak ważna jest dalsza klasyfikacja TNBC i wytypowanie nowych markerów korelujących z chemiowrażliwością i przebiegiem choroby.

Test diagnostyczny

W ramach współpracy polsko-tureckiej trwają badania nad potrójnie ujemnym rakiem piersi i próbą stworzenia testu diagnostycznego umożliwiającego wytypowanie grupy pacjentek, które mogłyby reagować na leczenie. Dobranie odpowiedniej terapii będzie ogromną szansą dla chorych. Polskiemu zespołowi przewodzi prof. dr hab. Magdalena Król – kierownik Samodzielnej Pracowni Biologii Nowotworu Instytutu Biologii SGGW, w skład którego wchodzą pracownicy: Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie - (dr Bartłomiej Taciak oraz doktorantka lek. wet. Irena Pruszyńska), Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie oraz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA z Warmińsko-Mazurskim Centrum Onkologii pod kierownictwem dr hab. Lubomira Bodnara. Natomiast tureckiemu zespołowi przewodzi prof. Ali O. Gure z Uniwersytetu Bilkent w Ankarze, a tworzą go pracownicy także innych instytucji: Istanbul University, Marmara University, PRZ BioTech Ltd.
 

Istnieje bardzo mała grupa pacjentek z potrójnie negatywnym rakiem piersi, które mogłyby zareagować na leki. Celem współpracy jest wytypowanie ich w oparciu o specjalnie przygotowany test, nad którym pracują naukowcy. Ponieważ u zdecydowanej większości leczenie nie przynosi żadnego rezultatu, ważne jest żeby wytypować i poddać testowi tylko te osoby, u których wykorzystanie go rzeczywiście rokuje.

Przy obecnie dynamicznie rozwijającej się biologii molekularnej oraz medycynie spersonalizowanej, takie testy uważane są za przyszłość. Minęły już czasy leczenia wszystkich tak samo, ponieważ każdy nowotwór jest inny i przyszłością jest stosowanie terapii „szytej na miarę” dla każdego pacjenta – mówi prof. dr hab. Magdalena Król. – Medycyna spersonalizowana polega na tym, że na podstawie testu molekularnego (oczywiście też dobranego dla konkretnego pacjenta) wytypowany zostanie podtyp molekularny nowotworu i dobrane leczenie dla tego konkretnego podtypu.

Mocną stroną badań prowadzonych nad testem diagnostycznym jest to, że będą one wykonane na dwóch populacjach kobiet, w Polsce i w Turcji. W sumie do przeanalizowania jest 400 próbek wyselekcjonowanych na podstawie określonych parametrów, głównie czas przeżycia całkowitego, czas wolny od progresji choroby, odpowiedź na leczenie.

Najpierw, wykonaliśmy identyfikację in silico (w oparciu o The Cancer Genome Atlas zawierający dane o ekspresji białek, ncRNA, mRNA, metylacji, liczby kopii i mutacji DNA w TNBC) nowych markerów lekowrażliwości i przeżywalności TNBC. Następnie czułość i swoistość tych markerów zostanie przetestowana ex vivo w tkankach pobranych od pacjentek o znanym przebiegu klinicznym. Kolejnym krokiem będzie będzie weryfikacja uzyskanych wyników in vitro na liniach komórkowych o takim samym podtypie jak badane TNBC oraz in vivo. W oparciu o wcześniejsze, podobne badania naszych tureckich kolegów nad rakiem okrężnicy uważamy, że zidentyfikowane przez nas markery będą stanowiły tanią alternatywę dla stosowanego obecnie PAM50 i zaowocują rozpoczęciem badań klinicznych.

Test trzeba wypróbować we wspomnianych badaniach klinicznych, więc jest to jeszcze dość długi horyzont czasowy. Jednak kiedy już wszystko zostanie sprawdzone i zatwierdzone, będzie można go użyć w przypadku konkretnych chorych z potrójnie ujemnym rakiem piersi. Teoretycznie materiał pobrany podczas biopsji będzie mógł być poddany testowi, a na podstawie tego wyniku będzie można określić (takie jest założenie), jakie leczenie powinno zostać zastosowane u danej pacjentki i jakie jest rokowanie.

Obecnie badania są jeszcze na wczesnym etapie, jednak jeśli projekt testu będzie sprawdzony na modelu mysim (czyli pod koniec projektu), to wtedy wynalazek będzie mógł zostać opatentowany, a potem skomercjalizowany. To byłaby ogromna nadzieja dla pacjentek z TNBC.

Medycyna spersonalizowana

Medycyna spersonalizowania uważana jest za przyszłość medycyny i jest ogromną szansą dla chorych. Jej celem jest zidentyfikowanie choroby na poziomie molekularnym tak, aby leki oraz środki zapobiegawcze mogły być zastosowane u konkretnej i dopasowanej populacji pacjentów. Dzięki znajomości różnic genetycznych możliwe jest przewidywanie indywidualnych predyspozycji do rozwoju choroby i reakcji na leki. Możliwe będzie zastosowanie odpowiedniej terapii.

Test diagnostyczny, nad którym pracują m.in. naukowcy z SGGW, jest właśnie elementem medycyny spersonalizowanej. To dzięki niej będzie można wytypować grupę pacjentek i poddać ją ściśle określonemu leczeniu. A cały proces powinien zakończyć się stuprocentowym sukcesem. Przed naukowcami jest jeszcze wiele pracy, ale cel jest nieoceniony i daje ogromne nadzieje na zwycięską walkę z potrójnie ujemnym rakiem piersi, którego pokonanie jest obecnie niemalże nieosiągalne.
 

 

Kiedy skończy się nauka zdalna?

Wideo

Materiał oryginalny: Zespół naukowców z SGGW w walce z agresywnym rakiem piersi - Polska Times

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3