Mieszkańcy Kozienic uczcili pamięć społeczności żydowskiej w 80. rocznicę zagłady. Zobacz zdjęcia

OPRAC.:
Wojciech Szczepański
Wojciech Szczepański
Pod pomnikiem pomordowanych obywateli miasta narodowości żydowskiej, przy ulicy Bohaterów Getta, złożono kwiaty i zapalono znicze.
Pod pomnikiem pomordowanych obywateli miasta narodowości żydowskiej, przy ulicy Bohaterów Getta, złożono kwiaty i zapalono znicze. Paweł Boryczka
W 80. rocznicę zagłady społeczności żydowskiej Kozienic, z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Kozienickiej, upamiętniono kilka tysięcy obywateli Kozienic i okolic, którzy 27 września 1942 roku zostali zamordowani w obozie zagłady w Treblince.

W 80. rocznicę zagłady społeczności żydowskiej mieszkańcy Kozienic uczcili ich pamięć

Jak informuje Paweł Boryczka, członek Zarządu Towarzystwa Miłośników Ziemi Kozienickiej, we wtorek, 27 września o godzinie 17.30, pod pomnikiem pomordowanych obywateli miasta narodowości żydowskiej, przy ulicy Bohaterów Getta, złożono kwiaty, zapalono znicze i wygłoszono wspomnieniowe przemowy.

Wielkim wydarzeniem było odczytanie listu skierowanego do obecnych mieszkańców Kozienic i członków Towarzystwa Miłośników Ziemi Kozienickiej przez Scotta Lenga, potomka kozienickiego zegarmistrza mieszkającego obecnie w Izraelu, autora znanej na świecie książki „Watchmakers” o historii wojennej trzech braci Lenga, którzy tuż przed likwidacją kozienickiego getta uciekli z miasta.

List od Scotta Lengi:

„Mój ojciec był odważnym, żydowskim chłopcem mieszkającym w Waszym mieście, na tyłach zakładu zegarmistrzowskiego. Wówczas był to dom pod adresem Radomska 35. W każdy piątkowy wieczór, mieszkańcy Kozienic przechadzający się tamtędy wzdłuż Mistrazy, przystawali, wsłuchując się w dźwięki śpiewu modlitewnego całej rodziny przy okazji szabasowej wieczerzy.

Kozienice były jedną ze stolic chasydyzmu. Pielgrzymi z całej Europy kierowali się tutaj, aby odwiedzić grób wielkiego Magida, który żył tutaj i umarł w 1814 roku. Poszukiwali duchowego poruszenia, które przechodziło z pokolenia na pokolenie kozienickich chasydów. Bez przesady można stwierdzić, że Żydzi funkcjonowali tutaj jako osobna, odrębna kultura otoczona Waszą kulturą. Jaki był ich wkład do kultury i charakteru miasta? Gdzie między naszymi społecznościami była harmonia? Dlaczego pojawiały się konflikty?

W niedzielę 27 września 1942 roku Niemcy wygnali ze swoich domów w kozienickim gettcie 10 tysięcy Żydów. Następnie upchnęli ich w bydlęcych wagonach niczym śledzie w puszce. Pociąg dotarł do obozu śmierci w Treblince, gdzie zostali oni ogołoceni, obnażeni do naga i zaprowadzeni do komory gazowej. Tam byli mordowani poprzez uduszenie w sposób prawdziwie przemysłowy. Dwójce młodych mężczyzn udało się uciec z tego pociągu do Treblinki i tydzień później dotarli do obozu pracy we wsi Wólka Tyrzyńska. Tam opowiedzieli mojemu ojcu, jego braciom i innym kozienickim Żydom co dokładnie spotkało ich rodziny, przyjaciół, sąsiadów.

Kilka stuleci żydowskiej egzystencji w Waszym pięknym miasteczku zostało brutalnie zniszczonych w ciągu jednego dnia.

Spośród 3 milionów 200 tysięcy Żydów, którzy mieszkali w Polsce przed wybuchem II Wojny Światowej ocalało około 330 tysięcy. Tylko około 40 - 50 tysięcy ocalałych stanowiło grupę mieszkającą na obszarze Polski okupowanej przez Niemcy. Z około 7-8 tysięcy Żydów, którzy byli tutejszymi, rodzimymi mieszkańcami Kozienic, ocalało około dwustu.

Nieliczni pozostali przy życiu członkowie żydowskiej wspólnoty Waszego miasta spisali wspomnienia, w których opowiadali o swoich roztrzaskanych życiorysach. Zrobili to po to, aby spróbować poskładać z takich z odłamków popękaną, okienną szczelinę, przez którą można zajrzeć do świata żydowskich Kozienic, który zniknął. Aby zrozumieć coś z tego co przepadło. Czytanie tych wspomnień to głębokie doświadczenie, które rozjaśnia tę studnię bez dna i pobudza wyobraźnię do bezkresnych rozmiarów.

Świadectwo mojego ojca Chila, zawarte jest w naszej wspólnej książce „The Watchmakers”. To jest wkład mojej rodziny do tego procesu.

To, nad czym żydowska społeczność się nie zastanawia i tak naprawdę nawet nie wie jak się nad tym należy zastanawiać, to następujące pytanie: jakie znaczenie to nagłe zniknięcie żydowskich Kozienic ma dla chrześcijańskich Kozienic? Jak ta historia opowiadana jest z waszego punktu widzenia? W jaki sposób będzie ona opowiadana Waszym dzieciom?

Po drugiej wojnie światowej sowiecki ustrój nakładał na Polaków gotowe odpowiedzi, zupełnie tak jak współczesny reżim w Rosji robi to teraz na Ukrainie. Jedna z anegdot opowiada o tym, jak Nikita Chruszczow zapytany o to dlaczego nie lubi Żydów odpowiedział: „Nie lubię ich ponieważ oni ciągle tylko zadają pytania”. I to prawda. Uwielbiamy pytania zdecydowanie bardziej niż odpowiedzi. Dla nas pytania uosabiają wolność: wolność wyboru oraz wolność formułowania i wyrażania myśli.

Mam nadzieję, że z zachowanego dziedzictwa kozienickich Żydów, a w szczególności z mojej książki „The Watchmakers” wykiełkuje wiele wartościowymi rozmów wewnątrz Waszej wspólnoty - i przyniesie też wiele dobrych pytań.”

Z wyrazami szacunku Scott Lenga

W trakcie uroczystości w Kozienicach odtworzono fragment utworu skomponowanego przez kozienickiego rabina Magida, który zmarł w Kozienicach w 1814. Utwór ten oddawał nastrój piątkowych wieczorów w przedwojennych Kozienicach.

Okazuje się, że Kozienice to bardzo ważne miejsce w pamięci ortodoksyjnych Żydów, jako jedna z europejskich stolic Chasydyzmu. W uroczystości udział wzięło ponad 20 mieszkańców miasta, którzy uznali, że warto poświęcić swój czas, by upamiętnić tragiczną w skutkach likwidację społeczności, która żyła tu z Polakami od XVI wieku.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Pierwsza od 4 lat wizyta prezydenta Francji w USA

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na echodnia.eu Echo Dnia Radomskie
Dodaj ogłoszenie