Wielkanoc w komunistycznym więzieniu w Kielcach. Wyjątkowe wspomnienia kapitana Józefa Wyrwy „Furgalskiego z Radoszyc, żołnierza „Hubala”

Tomasz Trepka
Józef Wyrwa pseudonim Furgalski
Józef Wyrwa pseudonim Furgalski Zbiory OMPiO
Mimo zakończenia niemieckiej okupacji, święta wielkanocne w 1945 roku, dla wielu żołnierzy podziemia niepodległościowego miały dramatyczny przebieg. Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej w Kielcach postanowił przybliżyć jedną z takich trudnych historii.

Oto fragment wspomnień kapitana Józefa Wyrwy „Furgalskiego”, „Starego”. „Święta Wielkanocne obchodziliśmy w celi ósmej. (…) Wywiezienie więźniów w Wielką Sobotę wywołało ogromnie przygnębiające wrażenie. Rodziny dokładały starań, by dostarczyć swoim bliskim paczkę, śpieszyły pod bramę więzienną i czekały na oznaczoną godzinę. Tu dowiedziały się, że ich wywieziono nie wiedząc nawet gdzie?!

Przygnębiający nastrój panował również w celach. Oto początek Świąt Wielkanocnych, świąt radosnych. „Wesoły nam dziś dzień nastał…” śpiewać będzie lud w kościołach. Raduj się żołnierzu, że za twoją krew przelaną, za twój trud, zamknięto cię jak zbrodniarza do więzienia. I nadto nie ma nikogo, kto upomniałby się o ciebie.

Niedziela Wielkanocna. Każdy więzień, który otrzymał paczkę, położył co mógł na stół wielkanocny. W milczeniu usiedliśmy dookoła stołu. Mnie jako komendantowi celi przypadło w udziale rozpoczęcie >uczty< wielkanocnej. Przemawiałem na różnych uroczystościach, ale nigdy w takich warunkach. Co miałem życzyć oszukanym, sprzedanym bojownikom o wolność, którym groziła śmierć lub katorga. Słowa uwięzły w gardle. Głowy schylały się coraz niżej. Po wielu twarzach żołnierskich, które patrzyły na różne okropności wojny, staczały się łzy bólu, rozpaczy, bezsilności.

Spojrzałem na leżący na stole wizerunek Chrystusa. Chryste! Dlaczego tak strasznie karzesz naród polski ?! Naród, który od wieków o świętą sprawę walczy. Chryste! Daj nam siły, byśmy mogli udźwignąć ciężar, który na nasze barki włożyłeś. Pozwól nam przetrwać te ciężkie czasy. W ciszy, w milczeniu spożyliśmy dary Boże, wracając myślą w pełną nadziei przeszłość i patrząc z trwogą w nieznaną przyszłość”.

Józef Wyrwa urodził się nieopodal Radoszyc w 1898 roku. Był żołnierzem w oddziale majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, działał w Związku Walki Zbrojnej, a następnie w Armii Krajowej i Narodowych Siłach Zbrojnych. W lutym 1945 roku został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa w Kielcach. Początkowo osadzony w piwnicach Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy ulicy Focha (obecnie Paderewskiego), a następnie przeniesiony do więzienia przy ulicy Zamkowej. Józef Wyrwa został oswobodzony wraz z wieloma innymi więźniami 5 sierpnia 1945 roku w czasie akcji rozbicia więzienia przez oddział Antoniego Hedy „Szarego”. Udał się na tak zwane ziemie odzyskane, gdzie pod zmienionym nazwiskiem pracował i próbował tworzyć struktury podziemia antykomunisty-cznego. Po sfałszowanych wyborach do Sejmu w 1947 roku przekroczył nielegalnie granicę i udał się na emigrację. Do Polski już nie wrócił. Zmarł w 1970 roku.

Rząd znosi kolejne ograniczenia.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3