Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Narody i państwa nie tracą na znaczeniu. Oto te, które obecnie rządzą światem

Jerzy Mosoń
Jerzy Mosoń
Wpływowe osoby, a może organizacje ponadnarodowe? Kto dziś rządzi światem? Te państwa i narody nadal sprawują realną kontrolę
Wpływowe osoby, a może organizacje ponadnarodowe? Kto dziś rządzi światem? Te państwa i narody nadal sprawują realną kontrolę 123rf.com/profile_lightfieldstudios
Wielkość produktu krajowego brutto czy siła nabywcza to czynniki, które królują w większości rankingów pokazujących realne przewagi poszczególnych państw i narodów. Te dane, choć użyteczne, potrafią też nieco fałszować prawdziwy obraz. Istnieje kilka innych ważnych zmiennych, część z nich jest w zasadzie niepoliczalna. Łącznie stanowią o prawdziwej sile globalnych graczy. Pokażemy jedne i drugie. Wskażemy też tych, którzy radzą sobie najlepiej.

Spis treści

Każdy, kto choć raz zetknął się z rankingami najbardziej wpływowych narodów, jest w stanie wymienić ich czołówkę: USA, Chiny, Niemcy, Japonia, Rosja, Francja, Wielka Brytania. Coś, co nazywamy intuicją, podpowiada jednak również inne typy. Sprawdźmy, czy słusznie.

Zobacz, kto dziś rządzi światem

Produkt krajowy brutto to papierek lakmusowy gospodarki

Wielkość produktu krajowego brutto, czyli łączną wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych na danym terenie, zalicza się do tzw. twardych danych. Znaczenie ma nie tylko jego wielkość, liczona często w bilionach złotych, euro czy dolarach, ale też jego dynamika – wysoki wzrost oznacza, że gospodarka rośnie, bliski zeru świadczy o czymś przeciwnym, a przy wartościach ujemnych (wystarczy, że dwóch następujących po sobie kwartałów) o recesji.

Ten wskaźnik nie zawsze świadczy o bogactwie

Zdarza się, że wysoki produkt krajowy brutto oraz jego dynamika mogą fałszować rzeczywistość. Dzieje się tak np., gdy przy wysokiej inflacji utrzymuje się też wysoki poziom konsumpcji. Rosną przy tym podaż pieniądza oraz wpływy budżetowe. W takich warunkach można bić rekordy, co pokazał przykład Polski w 2022 r. która co prawda pierwszy raz w historii przekroczyła trzy biliony złotych PKB, ale spadł poziom oszczędności obywateli, a przede wszystkim ich realna siła nabywcza.

Kto produkuje dużo, ten innych trzyma w garści

Gdy zawodzi w ocenie PKB, to właśnie siła nabywcza stanowi o tym, który naród może pozwolić sobie na więcej. I tak: Polska od pięciu lat ma wyższe PKB od Szwecji i to o kilkadziesiąt miliardów dolarów. Jeżeli jednak weźmiemy pod uwagę fakt, że Szwedów jest prawie cztery razy mniej, to okaże się, że mają oni wciąż sporą przewagę w obszarze wytwarzani dóbr i usług. Tak zwany produkt narodowy brutto per capita (w przeliczeniu na jednego mieszkańca) jest wciąż po stronie Szwedów.

Po tym można poznać, że naród jest zamożny

Jeśli zaś sprawdzimy przy tym, ile tych samych produktów za średnią płacę krajową może kupić Polak, a ile Szwed, to okaże się, że ta różnica na korzyść Skandynawów jest jeszcze większa. Ranking oparty na tym wyznaczniku mówi bardzo dużo o tym, który naród jest naprawdę bogaty. Dlatego nie zawsze będą to Amerykanie czy Chińczycy, choć ci pierwsi przodują w liczbie miliarderów, a ci drudzy przejęli już znaczną część światowej produkcji. Ten ranking będą wygrywać obywatele małych, europejskich państw, gdzie wysokie zarobki spotykają się ze stosunkowo niskimi cenami produktów wytworzonych globalnie.

Zmienili się tylko gracze, ale „Koncert mocarstw” wciąż istnieje

Aby dane państwo i naród były bogate, potrzebują złóż. Nie zawsze jednak ich bogate zasoby korespondują z możliwościami państwa. Krajem, który ma ogromny potencjał związany z bogatymi złożami, jest Wenezuela, której jednak daleko do pozycji Arabii Saudyjskiej. Arabowie są z kolei przykładem wpływu czynnika geopolitycznego, który od co najmniej XIX wieku wpływa na to, że niektórzy się bogacą, a inni pozostają w biedzie.

Od lat kreują trendy i zarabiają na kulturze

Trudno znaleźć ranking, który precyzyjnie określałby, które państwa zyskują dzięki miękkim kompetencjom ich obywateli. Wszyscy jednak znamy kuchnie: włoską, chińską, indyjską czy japońską. Podążamy za stylami architektonicznymi tylko kilku państw. Wreszcie ubieramy się i tworzymy, podążając za modami. Mistrzami w kulturze byli kiedyś mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego. Od ponad stu lat są nimi jednak Anglosasi. Po piętach depczą im jednak przedstawiciele kilku azjatyckich państw.

Lukratywne inwestycje to te w nowoczesne technologie

Jednym z ostatnich czynników wpływających na bogactwo i siłę jest technologia. – Ci, którzy patrzą w przyszłość, inkasują premię. – mówi ekonomista Andrzej Stefaniak. Duże znaczenie ma też inwestowanie kapitału poza swoimi granicami – to nowy rodzaj neokolonializmu, który uzależnia słabsze podmioty od pracy, którą dają im bogate państwa.

Bogactwo trzeba umieć obronić. Nie jest dane raz na zawsze

Żaden naród nie może czuć się bezpieczny ani żadne państwo nie może być postrzegane jako silne, nie mając zaawansowanej broni. Dziś nie chodzi już o to, by mieć armię najliczniejszą jak Chiny czy Rosja, ale by była ona w stanie pokonać każdego przeciwnika. Nieprzypadkowo kilka państw inwestuje w testy broni laserowej dużych mocy oraz broń elektromagnetyczną – za sprawą tego typu urządzeń będą mogły ochronić infrastrukturę krytyczną oraz wydać na defensywę znacznie mniej niż rywale.

Sprawdźmy zatem, kto jest dziś liderem we wszystkich rankingach wśród państw i narodów:

od 7 lat
Wideo

Jak działają oszuści 1 - fałszywy SMS

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Narody i państwa nie tracą na znaczeniu. Oto te, które obecnie rządzą światem - Strefa Biznesu

Wróć na echodnia.eu Echo Dnia